Lensler her yerde — gözlüklerde, kameralarda, projektörlerde ve hatta araba farlarında bulunur. İki yaygın türü ise dışbükey mercek ve Fresnel mercek. Çok farklı görünürler, ancak aynı amaca hizmet ederler: ışığı odaklamak için bükmek.
Dışbükey mercek klasik büyüteçtir. Ortası kalın, kenarları incedir. Işık içinden geçtiğinde, kavisli yüzey ışık ışınlarını içeri doğru bükerek tek bir noktada (odak noktası) buluşmalarını sağlar.
![]()
![]()
Artıları:
Çok keskin, net görüntüler üretir.
Mercekte görünür basamak veya çizgi yoktur.
Yaygın kullanımları: Gözlükler, mikroskoplar, teleskoplar, kameralar.
Fresnel mercek, bir tarafında bir dizi minik eşmerkezli oluk (daireler) bulunan düz bir plastik levha gibi görünür. Fransız fizikçi Augustin-Jean Fresnel, onu 1822'de deniz fenerleri için icat etti. Bir dışbükey merceğin yalnızca kavisli yüzeyinin ışığı bükmek için önemli olduğunu fark etti — kalın orta kısım sadece ağırlık katıyordu. Bu yüzden dışbükey bir merceği halkalara ayırıp düzleştirdi.
![]()
Artıları:
Çok ince ve hafiftir.
Büyük boyutlarda üretimi çok daha ucuz ve kolaydır.
Esnek olabilir.
Yaygın kullanımları: Deniz feneri lambaları, üstten aydınlatmalı projektörler, dikiz aynası kör nokta pencereleri, VR başlıkları, akıllı telefon flaş difüzörleri.